Villa VdB

Op Oudejaarsavond moedigt politicoloog en huisvriend Kiza Magendane aan om wél het lastige gesprek aan te gaan,  juist dat gesprek dat schuurt kan verbinden en oplossingen brengen. Hij vertelt erover in Villa VdB. Tijdens de feestdagen ervaren steeds meer jongeren en jonge mannen eenzaamheid, zelfs als ze niet alleen zijn. In Villa VdB delen ervaringsdeskundige Thomas Broeders en onderzoeker Maaike Verhagen hun inzichten over hoe eenzaamheid zich uit en wat je eraan kunt doen. Op 31 december 1974 werd in Limburg de laatste kolenmijn gesloten. Historicus Bart Gielen groeide op in Kerkrade en zijn 2 opa’s hebben in de kolenmijnen gewerkt. Bart Gielen blik terug op de gevolgen van de mijnsluiting. In Villa VdB vertelt Nathalie Huigsloot hoe ze in haar gesprekken met bekende en minder bekende gasten het echte leven blootlegt: van eenzaamheid en ziekte tot de diepste persoonlijke ervaringen. De Academie Lichamelijke Opvoeding in Amsterdam viert haar honderdjarig bestaan; oud-studenten en huidige docenten blikken terug op een eeuw beweging, onderwijs en hechte connecties die generaties overstijgen.

Gevederde dinosauriërs worden vaak gezien als de voorlopers van vogels, maar nieuw onderzoek laat zien dat veren niet automatisch betekenden dat je kon vliegen. Huisvriend en paleontoloog Yanell Braumuller vertelt in Villa VdB hoe kleine details in veergroei onthullen dat sommige dino’s, zoals de Anchiornis, hun vleugels waarschijnlijk nooit gebruikten om het luchtruim te kiezen. De podcast Waar slaap je? legt een verborgen en pijnlijke werkelijkheid bloot: de toenemende dakloosheid onder vrouwen en kinderen in Nederland. Makers van de podcast Jeske Jongerius en Lara Billie Rense zijn te gast in de Villa. Han van Meegeren was een succesvol kunstschilder én meestervervalser. Hij deed er goede zaken mee. Kunsthistoricus Jim van der Meer Mohr vertelt over de levensloop én werkwijze van Han van Meegeren. 40 jaar Super Mario, een nieuwe game én een tentoonstelling. Wát een jaar voor Mario en zijn fans! Gamejournalist Bastiaan Vroegop neemt ons mee door de geschiedenis van het spel. Digitalisering belooft efficiëntie, maar levert vaak hoge druk, weinig zeggenschap en een groeiend gevoel van zinloosheid op. Met organisatiepsycholoog Aukje Nauta hebben we het over wat er op het spel staat als we zo doorgaan? En vooral: hoe doorbreken we dit patroon?

Chinese miljardairs maken in de Verenigde Staten op grote schaal gebruik van draagmoeders om kinderen te krijgen. Socioloog Beate Völker legt in Villa VdB uit waarom dit gebeurt, waarom rechters er vraagtekens bij zetten en wat de mogelijke gevolgen zijn voor de kinderen. Hoe zorgen we dat het leven niet ophoudt voor iemand die in een verzorgingshuis moet gaan wonen? Het zijn de betekenisvolle rollen en activiteiten die belangrijk zijn voor de bewoners, maar daar schort het in de praktijk nog weleens aan. Onderzoeker Gea van Dijk hoopt met een project vanuit onder andere NHL Stenden de overgang van thuis naar verpleeghuis beter te laten verlopen. Pieter Licht is een betrokken bewoner van het verzorgingshuis Abbingahiem in Leeuwarden en hij praat ook mee in Villa VdB. In mei 1940 had Duitsland in een paar dagen Nederland, België en Frankrijk op de knieën. Vervolgens was het zaak om ook Engeland eronder te krijgen. Dat leidde tot verwoestende luchtaanvallen. Op 29 december 1940 vielen de nazi’s Londen aan. 136 bommenwerpers vlogen over de stad met 100.000 kleine bommen. Gek genoeg werden de Britten alleen maar gemotiveerder om vol te houden. Militair historicus Christ Klep vertelt over De Slag om Engeland. Een haaienvin, een slak, een periscoop van een onderzeeboot; allemaal dingen die je kunt terugvinden op de drukke en knotsgekke puzzels van Jan van Haasteren. Hij is bijna 90, maar tekent nog steeds met alle liefde zijn puzzels. Waar haalt hij zijn inspiratie vandaan? The Sex Pistols, Ramones, Blondie, ze stonden allemaal in Paradiso. Het sloeg niet meteen aan, maar werd toch de redding van de Nederlandse poptempel. Muziekjournalist Oscar Smit maakte voor Paradiso een podcast over de belangrijkste momenten van de punkbeweging in de Amsterdamse concertzaal. Hij schuift aan in de Villa samen met de oprichter van het jonge punkcollectief Girls to the Front, Bibi Bannink.

Wanneer hebben we ergens genoeg van? Misschien heeft u nu al genoeg van kerst bijvoorbeeld.. En wat doe je als je genoeg spullen hebt? Of wat doe je als je genoeg van je baan hebt? En hebben we niet genoeg internet en online tegenwoordig? Astrid de Jong bespreekt die dingen met filosoof Hans Schnitzler, Jan Bosma van de Ontspulknul en Nita Wink, die haar baan als partner bij PWC aan de wilgen hing en nu mee denkt met professionals die iets anders willen.

Culinair journalist Judith Cyrus maakt het voorgerecht. Ze schreef verschillende kookboeken, waaronder ‘Paramaribo’ en ‘Toespijs’ over de Surinaamse en Caribische keuken. Voor onze uitzending maakt ze een bouillon. Jeroen van Oijen reist voor de recepten in zijn boeken de hele wereld over. Hij wil de honderd populairste gerechten ter wereld delen in hun meest authentieke vorm. Vandaag zorgt hij voor het hoofdgerecht: boeuf bourguignon. Bakker Gawan Nap maakt het nagerecht. Hij opende dit jaar zijn bakkerij Mischa in Utrecht. Hij maakt een Tarte Tartin.

Sonny Motké, onderzoeksjournalist van het FD, vertelt over het fenomeen dat er steeds meer kerken te koop staan. Matthijs Sorgdrager is verslaggever bij het Dagblad van het Noorden en ging samen met een vriend naar Tsjechië voor illegaal vuurwerk. Binnen tien minuten had hij een halve kilo vuurwerk tot zijn beschikking. In de Villa doet hij zijn verhaal. Op 23 december 1888 sneed Vincent van Gogh zijn oor af. Nienke Bakker, conservator bij het Van Gogh museum in Amsterdam vertelt over Vincent en zijn depressies.  Het is de week van kerst en dat betekent voor veel mensen een periode van gezelligheid met familie en vrienden. Maar dat geldt niet voor iedereen. Voor sommigen is het juist een periode die extra stil en confronterend is. Filmmaker en Tiktokker Pieter Busman zet zich in tegen eenzaamheid en is te gast bij ons in de Villa.  Ben je introvert en vermijd je liever sociaal contact? Verschuil je niet langer achter je karaktereigenschappen en doe wat meer je best! Dat is het pleidooi van journalist Dave Schut, zelf ook introvert.

Onderwijsspecialist en huisvriend Sofie van de Waard vertelt in Villa VdB waarom een gezamenlijke toets belangrijk is, hoe die eruit zou kunnen zien en waarom het liefst eerder dan 2030. Voor de meesten is corona iets van een paar jaar terug, maar niet voor patiënten met long covid. In een petitie aan de Tweede Kamer vragen ze om meer onderzoek en begrip. Maartje Stokvis is een van hen en vertelt in de Villa haar persoonlijke verhaal. Er zaten in 2006 nogal wat spannende momenten in het terughalen van de kinderen Sara en Ammar. Zij waren door hun vader naar Syrië meegenomen. Minister van Buitenlandse Zaken Ben Bot heeft al zijn diplomatieke kennis en kunde ingezet om ze terug naar Nederland te halen en wat daarvoor nodig was hoort u in Villa VdB. Het hokje in, gordijntje dicht, gekke bek trekken en flits! Het fotohokje, waar je pasfoto’s kan laten maken, bestaat 100 jaar! Journalist en fotohistoricus Joke de Wolf dook in de geschiedenis van de ‘fotomaton’ en analyseert het succes er van bij Villa VdB. Wordt het rollade met stoofpeertjes of hachee van wild? Bij bijna elke Nederlander speelt vlees de hoofdrol op het kerstmenu. Teun van de Keuken schreef ‘t boek Dieren zijn ook mensen, waarin hij ons een spiegel voorhoudt. Hij vertelt erover in Villa VdB.

Onze huisvriend ecoloog en biologiedocent Rick Middelbos neemt je mee in de wereld van de maretak en andere wintergroene planten, en laat zien hoe deze ogenschijnlijk simpele planten diepe wortels hebben in cultuur, mythologie en kersttradities. Parijzenaars kunnen sinds deze week met de kabelbaan naar hun werk. Ze zien het als een handig en goedkoop middel tegen de verkeersdruk. De kabelbaan als OV-middel, waarom gebruiken we dat in Nederland eigenlijk niet op de drukste plekken van het land? Ton Vergeldt is bij ingenieursbureau Arcadis dé expert op het gebied van kabelbanen en hij geeft ons in Villa VdB het antwoord. Op 18 december 1996 ging de horrorfilm ‘Scream’ in première. Het is een horrorfilm over horrorfilms. Mediawetenschapper Dan Hassler-Forest vertelt over zijn fascinatie voor horror.  Wat trekt u aan tijdens kerst? Laat het geen foute kersttrui zijn, zegt Kim Querfurth, modejournalist bij de Telegraaf. Zij doet in Villa VdB een boekje open over kerstmode door de jaren heen. Zo kom je goed beslagen ten ijs aan de kerstdis. Het is de droom van elke filmmaker; een compleet archief in handen krijgen. Erik Willems kreeg de filmblikken van Dick Boer in handen, bekend van de handboeken over het maken van films.

Is je brein na je 25ste ‘af’? Nee, zegt neurobioloog Brankele Frank. Uit grootschalig hersenonderzoek blijkt dat ons brein vier duidelijke ontwikkelingsfases kent, met belangrijke keerpunten rond onder meer je 32ste en 66ste. In Villa VdB legt hij uit hoe intelligentie en persoonlijkheid zich vormen, waarom flexibiliteit met de jaren afneemt en waarom veroudering niet geleidelijk verloopt, maar in duidelijke sprongen. Antropoloog en journalist Laura Kemp sprak voor Vrij Nederland anoniem met 50 mannen over hun pornogebruik. Het aantal pornoverslavingen in Nederland stijgt al jaren. Hoe komt dat? Vanmiddag in Villa VdB schuift ze aan. 17 december 2004 staat in het geheugen van Niels Kokmeijer gegrift. Op die dag werd hij tijdens de wedstrijd Sparta - Go Ahead Eagles zo hard getackeld dat zijn professionele voetbalcarrière ineens voorbij was. In Villa VdB blikt hij terug op die dag en horen we hoe het nu met hem gaat. Stel je voor. Wanneer je je vader niet hebt verstaan, vraag je hem: ‘Wat zegt vader?’ Klinkt gek? Dan spreek je waarschijnlijk geen Fries. In de Friese taal is het heel normaal om bijvoorbeeld ouders of docenten in de derde persoon aan te spreken. Gerbrich de Jong doet onderzoek naar dit taalfenomeen. In de documentaire 2000 meters to Andriivka volgt de kijker het leven van de Oekraïense frontsoldaten. Oorlogs documentairemaker Vik Franke keek de film en komt vertellen over zijn eigen ervaringen in Villa VdB.

Huisvriend en techredacteur Arnoud Wokke schuift aan over vergaande Britse plannen om naaktbeelden online te blokkeren. Met leeftijdschecks via paspoorten en filters in álle apps moet het delen van expliciet beeldmateriaal onder minderjarigen worden tegengegaan, maar wat betekent dat voor privacy, en hoe groot is de kans dat dit ook naar Nederland overwaait? Hij vertelt erover in Villa VdB. In de schulden raken: dat kan iedereen overkomen, horen we steeds vaker. Maar volgens bijzonder hoogleraar Nadja Jungmann lopen mensen met bepaalde karaktereigenschappen meer risico op schulden dan anderen. Zo lang we dat niet durven te benoemen, lossen we het probleem ook niet op. Ze deelt haar visie in de Villa. Op 16 december 2000 braken er in Den Bosch grote rellen uit. Aanleiding was de dood van Pierre Bouleij, een lid van de harde kern van FC Den Bosch. Jan Waalen is verslaggever bij Omroep Brabant en hij deed toen verslag over de rellen die 4 dagen aanhielden. Hij vertelt erover in Villa VdB. In het boek ‘ELVIS, wij waren erbij’ beschrijft journalist Erik van den Berg de reis van verschillende Nederlandse Elvis fans. In de jaren ’70 reisden ze naar Las Vegas, Memphis en Graceland om ‘The King’ in het echt te zien. Vanmiddag schuift journalist Erik van den Berg aan samen met Elvis fan Hennie Hannaard.  Aanstaande nieuwjaarsnacht is de brand in café 't Hemeltje, in Volendam precies 25 jaar geleden. 14 mensen kwamen om het leven, ongeveer 240 raakten gewond. Linda Koeman was er bij als politieagente. Al 25 jaar lang houdt een vraag haar bezig: wie was de persoon op de brancard die Linda zag vallen die nacht?